Mimar Ömer Selçuk Baz ve Yalın Mimarlık’ın üretim pratiğini odağına alan Yalın Şeyler adlı kitap, Salt Galata’da düzenlenen bir buluşmayla tanıtıldı.
Mimar, editör ve tasarım yöneticisi Banu Uçak tarafından kaleme alınan, YEM Yayın etiketiyle yayımlanan kitap, Yalın Mimarlık’ın mimari üretimini yalnızca projeler üzerinden değil, düşünsel arka planı ve sahadaki deneyimleriyle birlikte ele alıyor.
Tanıtım toplantısı, mimarlık, tasarım, kültür-sanat ve iş dünyasından isimleri bir araya getirirken, etkinlik Kalebodur’un desteğiyle gerçekleşti. Kalebodur, aynı zamanda 2012’den bu yana Salt Araştırma ve Mimarlık Arşivi’nin destekçileri arasında yer alıyor.
Yalın Şeyler, Ömer Selçuk Baz’ın Viyana’dan Türkiye’ye dönüşü sonrasında, şehir plancısı Okan Bal ile birlikte kurduğu Yalın Mimarlık’ın üretimlerini çok katmanlı bir okuma üzerinden tartışmaya açıyor. Kitap, projeleri kronolojik bir portfolyo mantığıyla sıralamak yerine; “Arketipler”, “Anlatılar: Hikâyeleşmiş Mekân”, “Örüntüler”, “Müşterekler”, “Doğa ile Diyalog”, “Tektonik Anlatılar” ve “İşbirliği: Yaparak Öğrenmek” başlıkları altında mimarlığın temel meseleleriyle ilişkilendiriyor. Kitabın son bölümünde yer alan Açık Yara metni ise, Baz’ın doğduğu kent Antakya’yı da etkileyen 6 Şubat depremlerinin ardından mimarlık pratiğine ve kişisel bakışına dair bir eşik olarak öne çıkıyor.
Esnek kurgusuyla farklı okuma biçimlerine alan açan kitap, tek bir yapının farklı bölümlerde yeniden ele alınmasına ya da benzer mimari tavırların birlikte değerlendirilmesine imkân tanıyor. Bu yaklaşım, Yalın Mimarlık’ın üretimini sabit bir anlatıya hapsetmeden, coğrafya, yapı kültürü ve mimarlığın temel soruları üzerinden düşünmeye davet ediyor. Kitabın grafik tasarımı Okay Karadayılar’a ait.
Tanıtım gecesinde konuşan Banu Uçak, Yalın Şeyler’in kişisel ve öznel bir okuma olarak kurgulandığını vurgulayarak, kitabın Yalın Mimarlık’ın projelerini mimarlığın evrensel meseleleriyle ilişkilendirme çabasının bir ürünü olduğunu ifade etti. Ömer Selçuk Baz ise kitabın klasik bir mimarlık yayını olma iddiası taşımadığını, farklı metin türleri ve anlatım biçimleri arasında dolaşan yapısıyla okura açık uçlu bir okuma sunduğunu dile getirdi.
Banu Uçak:“Şüphesiz, Yalın Şeyler son derece kişisel bir okuma. Bizim coğrafyamızda gündelik yaşamın ağır koşullarının, siyasetin ve ekonominin biçimlendirdiği sert bir mimarlık ortamı var. Yalın Şeyler’de bu ortamda özgün bir mimarlık üretme gayretindeki ekibin işlerini, mimarlığın temel meseleleriyle buluşturarak tartışmaya açmaya çalıştım. Kitabın bölümleri bir yandan Yalın Mimarlık’ın tasarım reflekslerine dair kişisel sözlüğümü oluşturuyor, bir yandan da projeleri coğrafyanın ötesinde mimarlığın temel kavramlarıyla ilişkilendiriyor. Kitapta belirlenen temaların birden fazlası için güçlü örnek olan bazı yapılar farklı bölümlerde, farklı özellikleri ve halleriyle karşımıza çıkıyor. Yalın Şeyler’i okurken, tek bir projenin izini değişik bölümlerde sürebilir ya da benzer tavırları olan işleri birlikte değerlendirebilirsiniz. Alternatif okumalara açık, esnek bir kurgusu olan kitabın dolambaçlı, subjektif ve hatta spekülatif sayılabilecek bu okuma biçiminin okurda da karşılık bulmasını diliyorum...”
Ömer Selçuk Baz: “Bu kitap mimarlık gibi, ortaklık gibi, ofis gibi ve işbirliklerimiz gibi... Bizim gibi... Banu ile ilk konuşmalarımızdan itibaren bunun normal bir kitap olamayacağını anlamıştım. Kitaptaki ilk fikri ile Banu, pek çok işimizde yaptığımız bir şeyi, gizlice bize karşı yaptı. Konuyu, yaklaşımı, yapıyı, problemi tersyüz etti. Önerdiği şey bir kitaptı ama sıra sıra projelerin olduğu bir portfolyo değil. Tarih kitabı gibiydi, doğa okuryazarlığı makalesi gibiydi, yapı bilgisi fasikülü gibiydi, şantiye defteri gibiydi. Ama tam olarak hiçbiri değildi ve hepsiydi! “Tuhaf” spekülatif parçaların bir araya getirdiği bir bütündü. Bu haliyle kitap, yazarın, fasiküllerden ve bölümlerden oluşan, kendine özgü tek defalık bir okumasıydı. Ve ayrıca okuyucuların kendi zihinlerinde başka şekillerde birleştirmelerine de açık bir bulmaca gibiydi.”
Troya Müzesi, Hatay Arkeoloji Müzesi, Merkez Bankası Bursa Şubesi ve Zonguldak Mağaraları Ziyaretçi Merkezi gibi projelerin ele alındığı Yalın Şeyler, Yalın Mimarlık’ın üretimini hem sahadaki pratikler hem de düşünsel arka plan üzerinden tartışmaya açan bir kaynak olarak mimarlık yayınları arasındaki yerini aldı.
