EFA - Avrupa Film Akademisi’nin 5400 üyesinin oylarıyla belirlenen 2025 Avrupa Film Ödülleri, 17 Ocak’ta Berlin’de törenle sahiplerini bulacak. Bütün ana kategorilerde aday gösterilen Joachim Trier filmi ‘Manevi Değer’, bu yılın favorisi olarak öne çıkıyor. Türkiye’den ‘Hemme’nin Öldüğü Günlerden Biri’nin Avrupa Keşfi / FIPRESCI Ödülü için aday gösterilmesi güzel bir sürpriz oldu.
EFA - Avrupa Film Akademisi’nin 5400 üyesi oylarını kullandı; Avrupa Film Ödülleri, 17 Ocak’ta Berlin’de düzenlenecek törenle sahiplerini bulacak. 18 Ekim’de açıklanan ve 8 Ocak’a kadar oylamaya açılan adaylar, bu yıla dek gördüğümüz en fazla kültürel çeşitlilik içeren listeyi oluşturuyor. Akademi, önceki yıllarda kişiye verilen ödüllerde adayların Avrupalı olmasını şart koşardı. Türkiye, Ermenistan, Gürcistan ve İsrail’in de dahil edildiği, ortak yapımlar nedeniyle Kuzey Afrika ülkelerinin hep bir kontenjana sahip olduğu sinema Avrupa’sı daha da genişleyip Filistin ve Azerbaycan’ı da kapsadı. Film endüstrisinde Batı ve Kuzey Avrupa egemenliği devam etse de EFA konjonktürü takip edip siyasetin doğru tarafında kalmaya gayret ediyor.
Bu yılki EFA listesinde bu bağlamda en güçlü adaylardan biri İran’dan biri Filistin’den. Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanan, İran’da geçen, İranlı oyuncularla çekilen ve Farsça olan, Fransa - İran - Lüksemburg yapımı ‘Görünmez Kaza / Yek tasadof-e sadeh’ Avrupa Filmi dalında aday. İran sinemasının cesur temsilcisi ve yenilikçi yaratıcısı Jafar Panahi de bu filmiyle yönetmen ve senarist dallarında aday gösterildi. ‘Görünmez Kaza’, MUBI platformunda izlenebilir.
Her filmiyle bizi sarsan Tunuslu Kaouther Ben Hania, yönetmen kategorilerde erkek meslektaşlarından adaylık kapamadı ama Venedik Film Festivali’nde Jüri Büyük Ödülü kazanan filmi ‘Hind Rajab’ın Sesi / Sawt Hind Rajab’ Avrupa Filmi dalında aday gösterildi. Gazze’de katledilen aile üyeleriyle birlikte bir otomobilde mahsur kalan, altı yaşındaki yaralı Hind Rajab’ın Batı Şeria’daki ilkyardım merkeziyle yaptığı telefon konuşmalarının kayıtlarına dayanan film, yardım çalışmalarının bürokratik kısır döngüye hapsedilmesinin, sağlık ekiplerinin öldürülmesinin ve böylece herkesin ölüme terk edilmesinin bir politik strateji olduğunu kanıtlıyor. Herkesin ölüme terk edilmesi soykırım değilse nedir sorusu filmi izleyenlerin zihninde yankılanıyor. ‘Hind Rajab’in Sesi’nin, Bir Filmdağıtımıyla Türkiye’de gösterime girdiğini de hatırlatalım.
Almanya yapımı olmakla birlikte Filistin’de geçen ve Kamal Aljafari’nin imzasını taşıyan ‘Hasan ile Gazze’de / With Hasan in Gaza’, yönetmenin İkinci İntifada sırasında Hasan Elboubou ile birlikte, 1989 yılında hapishanede birlikte yattığı bir arkadaşını arama sürecine odaklı. Locarno Film Festivali’nde Altın Leopar için yarışan ve birçok festivalde ödül kazanan bu belgesel, Boğaziçi Film Festivali’nde ve İstanbul Modern’de gösterildi.
Cannes Film Festivali, Belirli Bir Bakış bölümünde dikkat çeken, en iyi ilk filme verilen Altın Kamera’ya aday gösterilen ve mansiyon kazanan ‘Babamın Gölgesi’, Avrupa Keşfi / FIPRESCI Ödülü adayları arasında yer alıyor. Nijerya’da geçen, İngilizcenin yanı sıra yerel dillerin konuşulduğu, Nijeryalı oyuncuların rol aldığı İngiltere - Nijerya ortak yapımı ‘Babamın Gölgesi’, seçimlerin iptal edildiği, siyasi kargaşa çıkan 24 Haziran 1993 tarihinde yaşananları babalarıyla Lagos’a giden iki köylü çocuğunun gözünden anlatıyor.
Türkiye’den ‘Hemme’nin Öldüğü Günlerden Biri’
Türkiye sineması Avrupa Film Ödülleri’nde nadiren temsil şansı buluyor. Bu yıl Avrupa Keşfi / FIPRESCI Ödülü için Türkiye - Almanya ortak yapımı ‘Hemme’nin Öldüğü Günlerden Biri’nin aday gösterilmesi güzel bir sürpriz oldu. Murat Fıratoğlu’nun Venedik Film Festivali’nde dünya prömiyerini yapan filmi, son yıllarda festivallerde ilgi görmeyen sosyal gerçekçi, minimalist Türkiye sinemasının iyi örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
2026 yılında prömiyerlerini beklediğimiz Yeşim Ustaoğlu’nun ‘Artakalan’ ve Emin Alper’in ‘Kurtuluş’ filmlerini de 2027’de Atina’da düzenlenecek Avrupa Film Ödülleri töreninde aday olarak görebilmeyi umuyoruz.
Belgesel ve animasyonlar da film kategorisinde
Avrupa Film Akademisi, bu yıl film kategorilerinde bir başka çeşitlilik daha sağladı. Belgesel ve canlandırma kategorilerindeki filmlere de Avrupa Filmi adayı olarak oylanma hakkı tanındı. Avrupa Filmi dalında beş canlı aksiyon kurmacanın yanı sıra altı Avrupa Canlandırması ve beş Avrupa Belgeseli adayı da ‘en iyi’ demekten özenle kaçınan Akademi’nin Avrupa Filmi aday listesini hayli kalabalıklaştırdı. Bu eşit muamelenin -her ne kadar haklı olsa da, uygulamada karşılığını bulamayacağını, üyelerin çoğunun bir canlandırmaya ve/veya bir belgesele kendi kategorilerinde oy verdikten sonra Avrupa Filmi adayı olarak bir kurmacayı es geçip yine aynı filme oy vermeyeceğini tahmin edebiliriz.
Bu yılın favorisi ‘Manevi Değer’
Bütün ana kategorilerde aday gösterilen Joachim Trier filmi ‘Manevi Değer’, bu yılın favorisi olarak öne çıkıyor. Cannes Film Festivali Jüri Büyük Ödülü sahibi bu Norveç yapımı Bir Film dağıtımıyla gösterime girdi. Sorunlu bir baba kız ilişkisine odaklanan bu aile dramı, tarihe iz düşüren filmleri rahatça geride bırakacak bir etki yarattı. Özellikle oyuncu dallarında oldukça iddialı.
Onursal ödüllerde kadın egemenliği
17 Ocak gecesi Berlin’deki Haus der Kulturen der Welt (Dünya Kültürleri Evi) salonunda gerçekleşecek ödül töreninde Yaşam Boyu Başarı Ödülü İsveç sinemasının ustalarından, yönetmen ve oyuncu Liv Ullmann’a takdim edilecek. Dünya Sinemasında Avrupalı Başarısı Ödülü, daha ilk filminde parlayan yıldızı gitgide büyüyen İtalyan yönetmen Alice Rohrwacher’a verilecek. Eurimages’ın Uluslararası Ortak Yapım Ödülü ise ünlü yönetmen Maren Ade ve ortakları Jonas Dornbach ile Janine Jackowski’ye değer görüldü.
2025 Avrupa Film Ödülleri / Adaylar
Avrupa Filmi
- AFTERNOONS OF SOLITUDE (TARDES DE SOLEDAD) (İspanya, Fransa) – belgesel / Albert Serra
- ARCO (Fransa) – canlandırma / Ugo Bienvenu
- DOG OF GOD (DIEVA SUNS) (Letonya, ABD) – canlandırma / Raitis Ābele & Lauris Ābele
- FIUME O MORTE! (Hırvatistan, Slovenya, İtalya) – belgesel / Igor Bezinović
- GÖRÜNMEZ KAZA (UN SIMPLE ACCIDENT) (Fransa, İran, Lüksemburg) – kurmaca / Jafar Panahi
- LITTLE AMELIE (AMÉLIE ET LA MÉTAPHYSIQUE DES TUBES) (Fransa) – canlandıma / Maïlys Vallade & Liane-Cho Han
- OLIVIA AND THE INVISIBLE EARTHQUAKE (L’OLÍVIA I EL TERRATRÈMOL INVISIBLE), (İspanya, Fransa, Belçika, İsviçre, Şili) - canlandırma / Irene Iborra Rizo
- RIEFENSTAHL (Almanya) – belgesel / Andres Veiel
- MANEVİ DEĞER (AFFEKSJONSVERDI) (Norveç, Fransa, Danimarka, Almanya, İsveç) – kurmaca / Joachim Trier
- SIRĀT (İspanya, Fransa) – kurmaca / Oliver Laxe,
- SONGS OF SLOW BURNING EARTH (ПІСНІ ЗЕМЛІ, ЩО ПОВІЛЬНО ГОРИТЬ) (Ukrayna, Fransa, Danimarka, İsveç) – belgesel / Olha Zhurba
- DÜŞÜŞÜN TINISI (IN DIE SONNE SCHAUEN) (Almanya) – kurmaca / Mascha Schilinski
- TALES FROM THE MAGIC GARDEN (POHÁDKY PO BABIČCE) (Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Slovenya, Fransa) – canlandırma / David Súkup, Patrik Pašš, Leon Vidmar & Jean-Claude Rozec
- HIND RAJAB’İN SESİ (THE VOICE OF HIND RAJAB) (Fransa, Tunus) – kurmaca / Kaouther Ben Hania
- HASAN İLE GAZZE’DE (WITH HASAN IN GAZA) (Almanya) – belgesel / Kamal Aljafari
Avrupa Belgeseli
- AFTERNOONS OF SOLITUDE (TARDES DE SOLEDAD) / Albert Serra
- FIUME O MORTE! (Hırvatistan, Slovenya, İtalya) / Igor Bezinović
- RIEFENSTAHL (Almanya) / Andres Veiel
- SONGS OF SLOW BURNING EARTH (ПІСНІ ЗЕМЛІ, ЩО ПОВІЛЬНО ГОРИТЬ) (Ukrayna, Fransa, Danimarka, İsveç) / Olha Zhurba
- HASAN İLE GAZZE’DE (WITH HASAN IN GAZA) (Almanya) / Kamal Aljafari
Uzun Metrajlı Avrupa Canlandırması
- ARCO (Fransa) / Ugo Bienvenu
- DOG OF GOD (DIEVA SUNS) (Letonya, ABD) / Raitis Ābele & Lauris Ābele.
- LITTLE AMELIE (AMÉLIE ET LA MÉTAPHYSIQUE DES TUBES) (Fransa) / Maïlys Vallade & Liane-Cho Han
- OLIVIA AND THE INVISIBLE EARTHQUAKE (L’OLÍVIA I EL TERRATRÈMOL INVISIBLE) (İspanya, Fransa, Belçika, İsviçre, Şili) / Irene Iborra Rizo
- TALES FROM THE MAGIC GARDEN (POHÁDKY PO BABIČCE) (Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Slovenya, Fransa) / David Súkup, Patrik Pašš, Leon Vidmar & Jean-Claude Rozec
Avrupalı Yönetmen
Yorgos Lanthimos / BUGONIA
Oliver Laxe / SIRĀT
Jafar Panahi / GÖRÜNMEZ KAZA
Mascha Schilinski / DÜŞÜŞÜN TINISI
Joachim Trier / MANEVİ DEĞER
Avrupalı Aktris
- Leonie Benesch / LATE SHIFT
- Valeria Bruni Tedeschi / DUSE
- Léa Drucker / CASE 137
- Vicky Kriepsi / LOVE ME TENDER
- Renate Reinsve / MANEVİ DEĞER
Avrupalı Aktör
- Sergi López / SIRĀT
- Mads Mikkelsen / THE LAST VIKING
- Toni Servillo / LA GRAZIA
- Stellan Skarsgård / MANEVİ DEĞER
- Idan Weiss / FRANZ
Avrupalı Senarist
- Santiago Fillol & Oliver Laxe / SIRĀT
- Jafar Panahi / GÖRÜNMEZ KAZA
- Mascha Schilinski & Louise Peter / DÜŞÜŞÜN TINISI
- Paolo Sorrentino / LA GRAZIA
- Eskil Vogt & Joachim Trier / MANEVİ DEĞER
Avrupa Keşfi – FIPRESCI Ödülü
- LITTLE TROUBLE GIRLS (KAJ TI JE DEKLICA) (Slovenya, İtalya, Hırvatistan, Sırbistan) / Urška Djukić
- BABAMIN GÖLGESİ (MY FATHER’S SHADOW) (Birleşik Krallık, Nijerya) / Akinola Davies Jr
- ON FALLING (Birleşik Krallık, Portekiz) / Laura Carreira
- HEMME’NİN ÖLDÜĞÜ GÜNLERDEN BİRİ (Türkiye, Almanya) / Murat Fıratoğlu
- SAUNA (Danimarka) / Mathias Broe
- KURŞUNİ GÖKYÜZÜ ALTINDA (POD SZARYM NIEBEM) (Polonya) / Mara Tamkovich
Avrupa Genç İzleyici Ödülü
- ARCO (Fransa) / Ugo Bienvenu
- I ACCIDENTALLY WROTE A BOOK (VÉLETLENÜL ÍRTAM EGY KÖNYVET) (Macaristan, Hollanda) / Nóra Lakos
- SIBLINGS (LA VITA DA GRANDI) (İtalya) / Greta Scarano
