İstanbul’un kuzeyindeki sulak alan köylerinden Ağaçlı, 16 Mayıs 2026 Cumartesi günü 5. Manda Festivali’ne ev sahipliği yapacak. Festival, CLIMAVORE x Jameel at RCA ve Dört Ayaklı Şehir - Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği tarafından, mandacılıkla geçinen yerel topluluklarla birlikte düzenleniyor.
İstanbul’un çeperlerinde hâlâ varlığını sürdüren pastoral yaşam biçimlerini görünür kılan etkinlik, mandaları yalnızca bir üretim unsuru olarak değil; sulak alan ekosistemlerinin onarımında kilit rol oynayan canlılar olarak ele alıyor.
Sulak alanlar, mandalar ve ortak bir gelecek
Festival, İstanbul’un kuzeyinde yer alan orman köylerindeki sekiz farklı yerleşimde süren mandacılık pratiğine odaklanıyor. Bugün yaklaşık 4.000 manda ve 40’tan fazla mandacı, bu kırılgan sulak alan meralarında yaşamını sürdürüyor. Ancak bu yaşam biçimi, artan altyapı projeleri ve değişen arazi kullanımları nedeniyle ciddi tehdit altında.
CLIMAVORE x Jameel at RCA’nın yürüttüğü “Manda Müşterekleri” projesi, bu ekosistemleri korumaya yönelik uzun soluklu bir araştırma ve dayanışma ağı kuruyor. Festival de bu çabanın kamusal yüzü olarak, mandaların, mandacıların ve sulak alanların iç içe geçmiş geleceğine dikkat çekiyor.
Program
Bu yılki festival programı, farklı yaş gruplarına ve ilgi alanlarına hitap eden etkinlikleri bir araya getiriyor:
- Mera yürüyüşleri
- Çocuk korteji
- Canlı müzik performansları
- Çocuk atölyeleri
- Tadım etkinlikleri
- Yerel üretici pazarı
Ayrıca, sulak alan ekosisteminin insan ve insan-dışı sakinlerini görünür kılmayı amaçlaya Manda ve Mandacı Portre Yarışması bu yıl üçüncü kez düzenlenecek. Kazananlara, manda çanlarından ilham alan özel “lopka” ödülleri verilecek.
Lopka
Festivalin dikkat çeken başlıklarından biri de Lopka’nın lansmanı. Adını manda çanlarının özgün formundan alan Lopka, mandacılarla birlikte geliştirilen bir yoğurt markası. Proje, İstanbul Mutfak Sanatları Akademisi ve Ariste Peynir iş birliğiyle hayata geçirildi.
Lopka yalnızca bir gıda ürünü değil; sulak alanların korunmasını, mandacılığın sürdürülebilirliğini ve İstanbul’un kaybolmaya yüz tutan gastronomik hafızasını yeniden canlandırmayı hedefleyen bir girişim olarak konumlanıyor.
Şehir genelinde bir gastronomi hareketi
Festivalle eş zamanlı olarak 10–17 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen LOPKA kampanyası, İstanbul genelinde restoran iş birlikleriyle genişliyor. Özel menülerde yer alacak ürünler aracılığıyla kentliler, sulak alan ekosistemleriyle kurdukları bağı yeniden düşünmeye davet ediliyor.
Manda Festivali, yalnızca bir kutlama değil; İstanbul’un giderek daralan ekolojik alanlarına dair bir hatırlatma. İnsan, hayvan ve çevre arasındaki ilişkileri yeniden kurmayı öneren festival, kentin kıyısında varlığını sürdüren bir yaşam biçimini merkeze alarak, müşterek bir geleceğin mümkün olup olmadığını soruyor.
